Blogging

Unless you already have a blog and/or website, I'd earnestly request you have your presence on the web. The blog (short for web-log) of course is the simplest way. It is not necessary to make your blog public, only you may view it or alternatively you can easily restrict the viewership to your colleagues associates etc. If you make it public, lay people like me will also benefit. Eventually you can make your blog into an e-book or a printed book.

The blog is actually your digital diary where you can store anything from videos, music, graphics, pictures and text. The beauty is in the ability to pack almost infinite information in a single textual word or character by simply hyper-linking it to the information you want to classify/store. You go on posting the way things come your mind. Then you can categorize with labels/tags and the posts get automatically classified. You need not publish under you own name. But when you publish something of value, why not?

It's a way of keeping your personal thoughts and knowledge effortlessly recorded. You can easily draw upon it as a resource pool in future. You can also save your posts as drafts indefinitely, before you ultimately publish them. Moreover you are not using your pc's valuable hard disk space. It is stored on some hosting company's server. Everything is free. (Just give yourself a Broad Band connection for ease of operation). More importantly, you do have a duty towards your talents. Your talent already known to others and as well as known only to a few but not others. Now could be the time to make it known too.

Through the ages the typical enlightened Indian mind is against perpetuating its footprint and its achievement. It is a sublime and insouciant stance of the recognised, against the impermanence of things and against materialism. As a result we have a glorious history and rich heritage of knowledge but little or no documentation. This is yet another reason why one should overcome the reluctance and/or phantasm (doubting relevance and utility of your writing) and start blogging.

Why add another project to your already heavy burden?

To help ease your psyche. While writing, you may write only a few sentences but in the process 'n' number of things cross your mind. Thereby your many conscious creations get automatically externalised, (though not actually recorded) giving you a much needed relief.
A thinker once said that he could see some promise in me as a writer. "Do you write?'' he asked me. When I replied in negative, he said I should write, write anything, even a diary, so that I should not repent later that I did not write. I started writing 20 years after that incidence and I am really repenting that I did not start earlier. My son was asking me to write a blog since last three years and I am repenting that I did not start writing it then.
From students and professionals to eminent scientists and thinkers, everybody is blogging. Why not you, and if you do, please let everybody know!

शैक्षणिक गुणवत्ता प्रश्नोत्तरे - 1

शैक्षणिक गुणवत्ता म्हणजे काय?

अनेक विकसनशील देशांमध्ये, विशेषतः "दुसऱ्या' जगातील देशांमध्ये चर्चेत असलेला हा प्रश्न आहे. ह्या प्रश्नाकडे पाहण्याचा भारतीय दृष्टिकोन असलेला लेख येथे वाचता येईल.

अंदाजपत्रकातील तरतुदी, शिक्षकभरतीचे धोरण, अभ्यासक्रम, भाषाशिक्षण, विद्यार्थ्यांना मार्गदर्शन, विद्यार्थ्यांच्या कलानुसार त्यांचे शिक्षणशाखांमध्ये वर्गीकरण, शैक्षणिक व्यवस्थापन, शिक्षक-विद्यार्थी गुणोत्तर, शिक्षणसंस्थेचा परिसर, शिक्षकांचे शिक्षण आणि प्रशिक्षण अशा विविध शिक्षणविषयक बाबींचा विचार त्यामध्ये येतो.

ह्या क्षेत्रात कार्यरत असलेल्या काही स्वयंसेवी संस्थांनी आपल्या कामाची दिशा नक्की करण्यासाठी ज्या चार महत्त्वाच्या प्रश्नांची उत्तरे शोधण्याचे ठरवलेले आहे, ते प्रश्न असे आहेत -

1. आपल्या विद्यार्थ्यांनी काय शिकावं असं आपल्याला वाटतं?

2. विद्यार्थ्यांनी ते शिकून आत्मसात केलेलं आहे का हे आपल्याला कसं कळेल?

3. विद्यार्थ्यांनी ते आत्मसात केलेलं नसेल तर आपण काय करणार आहोत?

4. ज्या विद्यार्थ्यांनी हे आत्मसात केलेलं आहे त्यांना आणखी सखोल ज्ञान देण्यासाठी आपण काय करणार आहोत?

शासकीय स्तरावरून शिक्षणाची गुणवत्ता सुधारण्याचा जेव्हा प्रयत्न होतो तेव्हा त्याला प्रचंड विरोध होतो असा सार्वत्रिक अनुभव आहे. कॅनडामधील काही राज्यांनी केलेला शैक्षणिक गुणवत्तेचा कायदा वादग्रस्त ठरलेला आहे. ऑस्ट्रेलियामध्ये शालांत परीक्षा मंडळांवर गुणवत्तेच्या प्रश्नासाठी नियंत्रण ठेवणारे मंडळ आहे. परंतु त्याला मर्यादित यश मिळालेले आहे. महाराष्ट्रातील उचपदस्थ शैक्षणिक अधिकाऱ्याने वैफल्यग्रस्त होऊन दिलेला राजीनामा हे एक ताजे उदाहरण आहे. (चौथीमध्ये गुणवत्ता प्रमाणक अशी सार्वत्रिक परीक्षा घेण्याचा प्रयत्न ह्या अधिकाऱ्याच्या अधिपत्याखाली झालेला होता.)

चीनमध्ये ह्या प्रश्नावर लक्षणीय संशोधन झालेले आहे व ह्या दिशेने त्या देशाला मिळालेले यश लक्षणीय मानले जाते.

Personal Productivity

Personal productivity is currently the most fervently discussed topic on the web. With his "First Things First" and "Seven Habits," Stephen Covey invaded the lives of managers and aspiring leaders in every field. David Allen's "Getting Things Done" made history with GTD becoming the buzz word. 'Geeks' and netizens flocked around the concept and chirped and croaked 'GTD' to no end. PIM (Personal Information Management) software applications like MS Outlook and the ever expanding G-mail incorporated GTD into their newer versions with modifications and add-ons. Many other productivity gurus joined the fray and tweaked the idea to develop their own "systems."

There are thus many "productivity schools." You have Mark Forster's 'Do It Tomorrow' (DIT), Neil Fiore's 'The Now Habit,' and ZTD - a combination of Zen Habits and GTD, to name a few. All these systems preach various systems of time management or life management.

Covey asks you to define various roles you need to play in life and classify your "to-dos" according to various combinations of urgency and importance with reference to your roles in life. The tasks are also classified as leading to spiritual and non-spiritual developmental goals and a conscious effort is advised to strike a balance.

David Allen's ('DA') system GTD advocates unloading psyche of its various minor or major preoccupations as to-dos into some system, a process of capture. The captured tasks are then classified as actionable and non-actionable and so on to the smallest actionable unit i.e. 'next action'. At any moment you choose from these next actions to act upon it, considering the elements of suitability viz. context, your level of energy etc. In this manner you progress bit by bit to your goal ('project') engaging in periodical reviews on the way, to gather your bearings. The aim of the system is to achieve a de-cluttered, stress-free, "mind like water" state akin to the idea of "flow" put forth by psychologist Mihály Csíkszentmihályi.

DIT advises you to take up only chewable bites and limit your daily tasks by "closing the lists" while The Now Habit teaches you to deal with procrastination issues and also incorporates the idea of "un-scheduling".

Finally, there is also a book called "The Perfect Mess" that theorizes 'hidden benefits of disorder'. (By Eric Abrahamson and David H. Freedman ).

There are various e-mail groups that discuss and explore these systems.

J Krishnamurti has classified time into three varieties. Genealogical Time, Mechanical Time and Psychological Time. With a marked shift from earlier years, the modern systems are venturing into psychological time management along with management of mechanical time. However, they seem to ignore the individual's appetite for leisure (the way we speak of the risk appetite of an investor). Any prior definition of leisure tends to lose its very essence and turns it into "work." The 'let go' approach should be inducted in the right doses to satisfy this appetite. (This I find in DIT to some extent). Otherwise, to quote Krishnamurti again, it becomes an "effort" 'to become' efficient/happy/successful rather than 'being' efficient/happy/successful "effortlessly".

Warning : Productivity literature is dubbed as 'Productivity Pron' (Euphemism for "porn") in which people indulge to get pseudo-satisfaction of being productive.

A reader's response

What does a reader read?

The reader reads his own mind in whatever he reads। In anything that challenges the limits of the projection of his mind, he finds a challenging read.

A true reader is always on the lookout for writings that are appealing and enriching to the accumulated whole of his experience - his mind. A writing without such personal appeal or character is something that is read only mechanically, without really listening to what it "says."
Successful writing is always writing created by a single mind because good writing that appeals always has a character and is characterized by an individual vision and style. Vision and style combine to form character or voice as it is often called. It is the writer's voice that prompts the writer employ certain ideas, words and phrases and combinations of these. It reflects a unique expression of soul, the voice, that transforms writing, otherwise a mere collection of words, into a thought.

A satisfied reader, having read this thought, may not respond to the writer - the physical person - as he already finds himself in tune and in a satisfying dialog with the "voice" of the writing।

This is my humble addition to the possible explanations of Warnock's dilemma.

कुत्र व्रजामो वयं...

बापूंनी माझं एक पुस्तक काल मला परत दिलं. ""सदाचार-चिंतनी'' हे अनाथ विद्यार्थी गृहाच्या डॉ. ग. श्री. खैर ह्यांचं ते पुस्तक आहे. सातवीमध्ये माझा पहिला नंबर आल्याबद्दल मला ""दहिसर सेवा समाज तरफथी'' मिळालेलं.

हे पुस्तक म्हणजे डॉ. खैर ह्यांची वैचारिक डायरी आहे. आपल्या विचारांचा आल्बम असावा असा एक विचार त्यांनी मांडलेला आहे. (आज त्यांनी नक्की एखादा ब्लॉग लिहिला असता.) आपण आपले फोटो आल्बममधून पाहताना जशी आपल्यातील स्थित्यंतरे आपल्याला मोहवतात तसे वैचारिक बदल, स्थित्यंतरे आपल्याला नंतर पाहायला आवडतील असा तो विचार आहे.

ह्या पुस्तकामुळे बऱ्याच पूर्वस्मृती जाग्या झाल्या. अशीच पुस्तके कोणाकोणाला मिळालेली होती ते आठवले.

ते दिवस आठवले की आपण स्वतःला पार विसरून गेल्याचे जाणवते. त्या दिवसांची कमाई आता केवळ काही मित्रांच्या मैत्रीच्या स्वरूपात शिल्लक आहे. अजूनही हे मित्र ओळख दाखवतात. They respect me for what I had been...not for what I am...

ज्ञाताच्या साहाय्याने मनाला stimulate करण्यातला फोलपणा आता जाणवतो. "बाह्य भैरवीच्या प्रीतीला' प्रतिसाद देणारं वेडं मन आपला निरागसपणा केव्हाच घालवून बसलंय. त्या विश्वातून मी आता तडीपार झालेलो आहे. माझ्या नव्या व्यावसायिक विश्वात ती credentials आता चालत नाहीत. आताच्या जगात असं झालंय की
"Unless you kill, they won't yell murder!''

Self Consumption

Economics मध्ये बऱ्याचवेळा self consumption हा विचार येतो. उत्पादनाचा जो भाग उत्पादक स्वतःसाठी वापरतो त्याला self consumption म्हणायचे. उत्पादनाचा पसारा जसा वाढवावा तसे हे self consumption वाढत जाण्याची शक्यता बरीच जास्त असते.
आपल्यामधील Nacissism हा एक self consumption चाच प्रकार आहे. आपल्या इमेजची चटक आपल्याला लागली की हा प्रकार बळावतो. तांदूळ जास्त पिकला की तो कुजवून त्याची दारु करून पिण्याकडे प्रवृत्ती वाढते. Overproduction अनेकदा नशेला कारणीभूत होते. जास्त पीक आले की पडत्या भावाने विकावे लागते - ते परवडत नाही. मग self consumption वाढवायचे.
Use आणि consumption ह्यातला फरक चटकन उमगत नाही. Use हा निर्मितीसाठी असतो consumption मात्र निर्मितीसाठी नसते - ते तृप्तीसाठी असते.
Assets च्या liquidity चे आणि durability चे संतुलन साधता आले की consumption मध्ये moderation आणता येते.

महाजालावरील वाचन

इंटरनेटवर चांगलं वाचायला बरंच काही आहे पण ते सहजासहजी सापडतंच असं नाही. एखादा वाचनीय लेख सापडला की म्हणूनच बरं वाटतं. Waving Goodbye to Hegemony हा पराग खन्ना ह्यांचा लेख असाच वाचनीय आहे. मोठा आहे, पण वेळात वेळ काढून वाचावा असा आहे. जगामध्ये एक नाही तर तीन राजकीय ध्रुव निर्माण झाले असल्याचा सिद्धांत लेखात मांडलेला आहे. ज्याप्रमाणे भारतात प्रादेशिक पक्षांना महत्त्व आलेले दिसते तसेच जागतिक स्तरावर "दुसऱ्या' जगातील राष्ट्रांना महत्त्व कसे आले आहे ह्याची हकीकत सांगितलेली आहे.

युएसमधील प्रसिद्धिमाध्यमांमध्ये कार्यरत असलेल्या काही विचारवंतांनी देशासमोरील प्रश्नांची चर्चा करण्यासाठी न्यू अमेरिका फाऊंडेशन स्थापन केलेले आहे. http://www.newamerica.net/ या त्यांच्या साईटवर बराच वाचनीय मजकूर आहे.

ब्लॉग म्हणजे काय हे आता बहुतेकांना माहीत झाले आहे पण डायव्हिलॉग म्हणजे काय? व्हिडिओ डायलॉग. ह्या दृक्‌श्राव्य संवादांचा आनंद घेण्यासाठी साईट आहे -http://bloggingheads.tv/diavlogs/

मराठी ई-लेखन वाचायचं असेल तर मनोगत ही साईट अवश्य पहावी. थोडी वात्रट-थोडी सिरियस साईट हवी असेल तर मिसळपाव चांगली आहे.